SỬ DỤNG ENZYME VÀ VI SINH ĐÚNG CÁCH – TRÁNH LÃNG PHÍ, TĂNG HIỆU QUẢ SINH HỌC TRONG AO NUÔI

Trong các ao nuôi hiện nay, bà con đã quen với việc sử dụng enzyme và vi sinh để xử lý nước, cải thiện đáy và đường ruột tôm. Tuy nhiên, không ít hộ nuôi vẫn dùng liên tục, pha trộn mà không hiểu cơ chế từng loại. Kết quả là chi phí cao mà hiệu quả thấp, nước vẫn đục, đáy vẫn bẩn, tôm chậm lớn hoặc yếu.

Nguyên nhân cốt lõi nằm ở việc nhầm lẫn giữa hai nhóm chế phẩm – enzyme và vi sinh, dẫn đến cách dùng chưa phù hợp với chu kỳ sinh học trong ao.

2. Phân biệt rõ Enzyme và Vi sinh

Enzyme là những “chất xúc tác sinh học” có khả năng phân hủy nhanh các hợp chất hữu cơ, giúp làm sạch môi trường nước và hỗ trợ tiêu hóa thức ăn cho tôm. Khi cho vào ao, enzyme hoạt động tức thì, cắt nhỏ các phân tử chất thải, tảo chết, thức ăn dư… thành dạng đơn giản hơn. Tuy nhiên, enzyme không sinh sản, không tồn tại lâu dài, nên chỉ phát huy hiệu quả tức thời trong vài giờ đến một ngày. Enzyme phù hợp khi:

• Vừa thay nước, dọn bùn đáy, cần làm sạch nhanh.
• Trước khi cấy vi sinh, giúp “mở đường” để vi sinh phát triển.
• Hỗ trợ tiêu hóa trong đường ruột, giảm phân trắng, giảm nhớt ruột.

Ngược lại, vi sinh vật có lợi (probiotic) là hệ vi khuẩn sống – chúng không chỉ xử lý chất thải mà còn thiết lập lại cân bằng sinh học trong ao. Khi được cấy đúng cách, vi sinh phát triển, cạnh tranh dinh dưỡng với vi khuẩn có hại, khống chế tảo độc và khí độc. Tác dụng của vi sinh chậm hơn enzyme, nhưng ổn định và bền vững hơn. Vi sinh phù hợp:

• Khi môi trường nước đã ổn, cần duy trì lâu dài.
• Khi muốn cải thiện đáy, giảm NH₃, H₂S, NO₂.
• Khi cần bảo vệ đường ruột và tăng miễn dịch tự nhiên cho tôm.

3. Kết hợp đúng cách – Hiệu quả tăng gấp đôi

Bí quyết sử dụng enzyme và vi sinh hiện nay là dùng luân phiên, không dùng cùng lúc.

• Bước 1: Sau khi thay nước, siphon đáy hoặc có hiện tượng ô nhiễm, dùng enzyme (như Microbate L) để loại bỏ lớp chất thải, làm sạch nhanh nền đáy và phân huỷ chất thải hữu cơ.
• Bước 2: Sau 12–24 giờ, cấy vi sinh (như Rhodo X hoặc BZT NEW) để “xử lý sâu” – khi này môi trường đã sạch, oxy dồi dào, vi sinh dễ bám và nhân sinh khối hiệu quả hơn.
• Bước 3: Duy trì định kỳ 5–7 ngày/lần, xen kẽ enzyme và vi sinh, tránh chồng chéo.

Sự kết hợp này giúp:

• Tăng khả năng phân hủy hữu cơ lên 200–300%.
• Ổn định pH, kiềm, oxy hòa tan tốt hơn.
• Giảm 30–40% lượng bùn đáy và khí độc.
• Tôm khỏe, lột vỏ đều, ăn mạnh.

Khi hiểu đúng bản chất bà con không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn tận dụng tối đa hiệu quả sinh học, góp phần hướng đến nuôi tôm bền vững và ít rủi ro.

4. Gợi ý sản phẩm ứng dụng

Một số chế phẩm được nhiều trại nuôi áp dụng:

• Microbate L (enzyme protease): Phân hủy nhanh chất thải, tảo tàn, nhớt bùn, giúp nước trong, tôm ăn khỏe.
• Rhodo X (vi sinh Rhodococcus + Bacillus): Ổn định nước, giảm khí độc, tăng mật độ vi khuẩn có lợi.
• BZT NEW: Chuyên xử lý đáy, giảm NH₃, H₂S.
• DK SARSAPONIN 30 (Yucca): Tăng oxy hòa tan, hấp thu khí độc, hỗ trợ vi sinh phát triển.